Naar de inhoud

Nederland · Noordzee en Kanaal · Natuureiland

Schiermonnikoog

Schiermonnikoog is het kleinste bewoonde Nederlandse Waddeneiland, 16 km lang en 4 km breed, met één dorp en minder dan duizend inwoners. Het grootste deel is het eerste nationale park van Nederland, met duinen, kwelders en een van de breedste stranden van Europa, en bezoekers mogen geen auto meenemen.

Waarom gaanGa als u een rustig, autovrij eiland wilt om te fietsen, te wandelen en vogels en zeehonden te kijken op enorme lege stranden.
BereikbaarheidOngeveer 45 min met de veerboot vanaf Lauwersoog (veerhaven), via Groningen
DagenEen dagtocht, of 1 tot 2 nachten
Beste maandenmei–sep; voorjaar en najaar voor vogels; juli–aug het drukst
Schiermonnikoog

Foto: Carsten Steger, CC BY-SA 4.0

In het kort

BereikbaarheidVeerboot vanuit Lauwersoog in ongeveer 45 min, meerdere keren per dag; bussen van Groningen naar de haven
VertrekhavenLauwersoog (veerhaven), via Groningen
ReistijdOngeveer 45 min met de veerboot
DagenEen dagtocht, of 1 tot 2 nachten
Beste maandenmei–sep; voorjaar en najaar voor vogels; juli–aug het drukst
Vervoer ter plaatseAutovrij voor bezoekers: fiets, loop of neem de eilandbus vanaf de veerboot
ReserverenVakantiehuizen en hotels ruim vooraf voor de zomer; veerbootkaartjes op de dag zelf is gebruikelijk
KostenGemiddeld voor Nederland
StrandenEén enorm zandstrand aan de Noordzee langs de hele noordkust; 's zomers strandwacht bij het dorp
ZeeNoordzee en Kanaal
ArchipelWaddeneilanden
Oppervlakte191 km²
Inwoners931 (2021)
Hoogste punt4 m
Veerboot45 min vanaf Lauwersoog (veerhaven), via Groningen
LuchthavenNee
AutovrijJa
Gecontroleerdoktober 2026

Tours en dagtochten: wat boekt u?

Voor Schiermonnikoog wordt online geen pakkettour verkocht, en die is ook niet nodig. Bezoekers nemen zelf de gewone veerboot vanuit Lauwersoog, huren een fiets bij de haven of in het dorp en verkennen het eiland in hun eigen tempo.

Een aantal activiteiten is de moeite waard om ter plaatse te regelen. Het bezoekerscentrum van het nationale park in het dorp organiseert natuurwandelingen met gids door de duinen en kwelders, en in het voorjaar en najaar vogelexcursies; vraag daar naar de tijden. Door een trekker getrokken wagens en bussen brengen bezoekers naar de oostpunt en de brede zandplaat van de Balg, te ver voor de meeste wandelaars. Vanaf het vasteland leiden erkende gidsen bij laagwater wadlooptochten over de Waddenzee naar het eiland, een zware tocht van enkele uren die u nooit alleen mag maken; de plaatsen zijn beperkt en de data hangen af van het getij, dus boek in de zomer ruim vooraf.

Boottochten vanuit Lauwersoog naar de zeehonden op de zandplaten varen in het seizoen en zijn in de haven te boeken. Paardrijden op het strand, kitesurflessen en fietsverhuur met kinderzitjes zijn allemaal in het dorp te vinden.

Advies: blijf minstens één nacht, huur een fiets en besteed een dag aan een wandeling met gids of de tocht naar de oostpunt.

Wat te zien en te doen op Schiermonnikoog

Het Noordzeestrand

Het strand langs de noordkust is op sommige plekken tot een kilometer breed, dus zelfs in augustus vindt u er leeg zand. De belangrijkste toegang is het pad vanuit het dorp langs het strandpaviljoen, ongeveer 20 minuten fietsen. Zwem alleen bij de posten van de strandwacht, want de stromingen zijn sterk, en loop voor de eenzaamheid oostwaarts langs de vloedlijn.

De kwelders en de oostpunt

Ten oosten van het dorp loopt de Oosterkwelder bij hoogwater onder en vult zich met ganzen, steltlopers en lepelaars, vooral in het voorjaar en najaar. Een fietspad eindigt aan de rand van het park, en daarachter steekt een wandeling van enkele uren, of een rit met gids in een wagen, over naar de open zandplaat van de Balg aan het eind van het eiland.

Het dorp

Het enige dorp heeft een hoofdstraat met bakstenen huizen, cafés en winkels, een boog van walviskaken die herinnert aan de walvisvaarders die hier woonden, en een klein museum over de geschiedenis van het eiland. Het bezoekerscentrum van het nationale park legt de duinen en het getij uit en is de plek om wandelingen met gids te boeken. Alles ligt op loopafstand.

De vuurtorens en de duinen

In de duinen ten westen van het dorp staan twee vuurtorens: de rode noordtoren is nog in gebruik, terwijl de witte zuidtoren een watertoren werd en nu een telecommast is. Fietspaden slingeren tussen beide door dennenbossen en duinvalleien en verder naar het weststrand, met uitkijkpunten over de Waddenzee.

Het bunkermuseum

In de duinen ten noorden van het dorp huisvestte een grote betonnen bunker, in de Tweede Wereldoorlog gebouwd door de Duitse troepen, een radarstation. Nu is het een klein museum over de oorlogsjaren van het eiland, in het seizoen op bepaalde dagen open. Beklim het duin ernaast voor uitzicht over de hele westelijke helft van het eiland.

Tours en activiteiten in Nederland

Zo reist u naar Schiermonnikoog

Veerboten varen het hele jaar meerdere keren per dag vanuit Lauwersoog, op de grens van Friesland en Groningen, en de overtocht over de ondiepe Waddenzee duurt ongeveer 45 minuten. Kaartjes koopt u bij de terminal of vooraf online; de boten raken zelden vol, maar fietsen en zomerweekenden kunnen druk zijn. Het weer legt de dienst zelden stil.

Bezoekers mogen geen auto meenemen, dus laat de uwe achter op het grote betaalde parkeerterrein in Lauwersoog. Zonder auto neemt u de trein naar Groningen en dan de streekbus naar Lauwersoog, die ongeveer een uur doet en aansluit op de veerboten; er rijden ook bussen vanuit Leeuwarden. Bij aankomst wacht de eilandbus elke boot op en rijdt de 3 km naar het dorp, of u fietst. De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Groningen Eelde en Amsterdam.

Vervoer ter plaatse

Met de fiets ziet u het eiland het best: verhuurbedrijven bij de veerboot en in het dorp hebben fietsen, e-bikes en tandems, en een netwerk van verharde fietspaden loopt door de duinen, de bossen en langs de rand van de kwelder. De eilandbus verbindt de veerboot met het dorp, en 's zomers rijden er wagens richting het oosten. Wandelen is makkelijk, want alles is vlak, maar de afstanden naar de oostpunt zijn lang.

Beste reistijd

De zomer, van juni tot augustus, is het warmst, met dagen rond de 20 graden en zeewater dat in augustus ongeveer 17 tot 19 graden haalt; dan komen ook de dagjesmensen met duizenden tegelijk met de ochtendboten, al keert de rust terug nadat 's avonds de laatste veerboot is vertrokken. Vakantiehuizen zijn in de Nederlandse schoolvakanties volgeboekt.

Mei, juni en september zijn ideaal om te fietsen, met lange dagen en minder mensen. Het voorjaar en het najaar zijn de grote vogelseizoenen, wanneer ganzen en steltlopers zich in enorme aantallen op de kwelders verzamelen. De winter is koud, winderig en erg stil, met sommige cafés gesloten, maar de strandwandelingen en sterrenhemels hebben hun eigen charme. Harde wind en regen kunnen in elke maand voorkomen, dus neem een winddicht jack mee. Een dagtocht laat u het dorp en het strand zien; met een of twee nachten bereikt u de oostpunt en geniet u van de avonden.

Overnachten

Alle accommodatie ligt in of rond het enige dorp: een paar hotels, veel vakantiehuizen en appartementen, een jeugdherberg en campings aan de rand van de duinen. Wie bij de hoofdstraat logeert, heeft cafés en fietsverhuur dichtbij, terwijl huizen aan de noordkant dichter bij het strand liggen. Campings passen bij gezinnen met fietsen. In het nationale park zelf kunt u nergens overnachten, dus boek het dorp voor zomerweekenden vroeg.

Geschiedenis en karakter

De naam betekent eiland van de grijze monniken: in de middeleeuwen hoorde het bij de cisterciënzerabdij Klaarkamp op het Friese vasteland, waarvan de monniken grijze pijen droegen en het eiland voor landbouw gebruikten. Nadat de kloosters waren opgeheven, ging het over in handen van particuliere eigenaren, en van eind 19e eeuw tot de Tweede Wereldoorlog was het eigendom van een Duitse adellijke familie. In de 18e eeuw waren veel eilanders commandeur op een walvisvaarder. Het eiland schoof onder invloed van zee en wind langzaam naar het westen op, en een groot deel werd in 1989 nationaal park.

Te combineren met

Schiermonnikoog gaat goed samen met Groningen, een levendige studentenstad op ongeveer een uur met de bus van Lauwersoog. De andere Waddeneilanden, zoals Ameland, Terschelling, Vlieland en Texel, bereikt u elk met een eigen veerboot vanaf het vasteland, dus met een route langs de kust naar Holwerd of Harlingen combineert u in een week twee of drie eilanden.

Eilanden in de buurt met tours

Texel

op 103 km

Texel is het grootste en meest westelijke van de Nederlandse Waddeneilanden, 20 minuten met de veerboot vanuit Den…

7 tours en tochten

Helgoland

op 133 km

Helgoland is het enige Duitse eiland in de open Noordzee, een rots van rode zandsteen ongeveer 70 km voor de kust bij…

2 tours en tochten

Marken

op 137 km

Marken is een voormalig eiland in het Markermeer, ongeveer 15 km ten noordoosten van Amsterdam, dat pas in 1957 via een…

21 tours en tochten

Veelgestelde vragen

Hoe kom ik naar Schiermonnikoog?

Veerboot vanuit Lauwersoog in ongeveer 45 min, meerdere keren per dag; bussen van Groningen naar de haven.

Hoelang duurt de reis naar Schiermonnikoog vanaf Lauwersoog (veerhaven), via Groningen?

Vanaf Lauwersoog (veerhaven), via Groningen: ongeveer 45 min met de veerboot.

Hoeveel dagen heeft u nodig op Schiermonnikoog?

Een dagtocht, of 1 tot 2 nachten.

Wat is de beste reistijd voor Schiermonnikoog?

Mei–sep; voorjaar en najaar voor vogels; juli–aug het drukst.

Heb ik een auto nodig op Schiermonnikoog?

Nee. Schiermonnikoog is autovrij. Autovrij voor bezoekers: fiets, loop of neem de eilandbus vanaf de veerboot.

Is Schiermonnikoog een dagtocht waard?

Ga als u een rustig, autovrij eiland wilt om te fietsen, te wandelen en vogels en zeehonden te kijken op enorme lege stranden. Sla het over of kies Texel of Terschelling als u meer dorpen, uitgaansleven en bezigheden bij slecht weer wilt. Met ongeveer 45 min enkele reis vanaf Lauwersoog (veerhaven), via Groningen is een dagtocht goed te doen.

Is Schiermonnikoog duur?

Gemiddeld voor Nederland.

Hoe zijn de stranden op Schiermonnikoog?

Eén enorm zandstrand aan de Noordzee langs de hele noordkust; 's zomers strandwacht bij het dorp.

Wat moet ik voor Schiermonnikoog van tevoren boeken?

Vakantiehuizen en hotels ruim vooraf voor de zomer; veerbootkaartjes op de dag zelf is gebruikelijk.

Andere eilanden op de Waddeneilanden

Texel

Waddeneilanden, Nederland

Texel is het grootste en meest westelijke van de Nederlandse Waddeneilanden, 20 minuten met de veerboot vanuit Den…

7 tours en tochten

Terschelling

Waddeneilanden, Nederland

Terschelling is een van de Nederlandse Waddeneilanden, een lange strook duinen, bossen en stranden tussen de Noordzee…

Geen tours

Vlieland

Waddeneilanden, Nederland

Vlieland is het rustigste van de Nederlandse Waddeneilanden, een smal lint van duinen, bossen en strand tussen de…

Geen tours